ความเครียดเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน แต่การปล่อยให้ความเครียดสะสมและไม่จัดการอย่างเหมาะสมสามารถก่อให้เกิดผลเสียต่อสุขภาพได้อย่างมาก ทั้งทางร่างกายและจิตใจ มีเหตุผลหลายประการที่เราควรพยายามลดความเครียดให้กับตัวเองอย่างสม่ำเสมอ
โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อความเครียดมีความเกี่ยวข้องกับการทำงานของร่างกายในเรื่องของการเผาผลาญน้ำตาล ฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) และฮอร์โมนความหิว ซึ่งการที่ฮอร์โมนเหล่านี้ทำงานผิดปกติจะส่งผลกระทบที่ไม่พึงประสงค์ ดังนั้นเราควรลดความเครียดด้วยเหตุผลสำคัญ 3 ประการต่อไปนี้:
- ความเครียดทำให้ร่างกายเผาผลาญน้ำตาลเพิ่มขึ้น
เมื่อเรารู้สึกเครียด ร่างกายจะปล่อยฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับการตอบสนองต่อสถานการณ์เร่งด่วน (Fight or Flight response) หนึ่งในฮอร์โมนเหล่านั้นคืออะดรีนาลิน ซึ่งส่งผลให้ร่างกายเผาผลาญน้ำตาลในเลือดอย่างรวดเร็ว เพื่อให้มีพลังงานพร้อมใช้งานในการตอบสนองต่อความเครียด
แต่หากความเครียดยังคงอยู่เป็นเวลานาน การเผาผลาญน้ำตาลอย่างต่อเนื่องอาจส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเลือดไม่สมดุล ทำให้ร่างกายรู้สึกอ่อนเพลีย เนื่องจากพลังงานถูกใช้ไปในอัตราที่มากกว่าปกติ ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อระบบอื่นๆ ของร่างกาย โดยเฉพาะระบบประสาทและการควบคุมการเผาผลาญของร่างกาย ทำให้ร่างกายตอบสนองช้าลงและลดประสิทธิภาพในการฟื้นฟูตัวเอง
- การหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอลที่มากเกินไปส่งผลต่อสุขภาพ
คอร์ติซอลเป็นฮอร์โมนที่หลั่งออกมาในสภาวะเครียดเพื่อตอบสนองต่อความกดดัน และเพื่อช่วยให้ร่างกายจัดการกับความเครียดในระยะสั้นได้ แต่เมื่อเราตกอยู่ในสภาวะเครียดเป็นเวลานาน ระดับคอร์ติซอลในร่างกายจะสูงเกินไป
ซึ่งสามารถส่งผลเสียต่อระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย ทำให้เรามีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อและโรคต่างๆ มากขึ้น รวมถึงทำให้การตอบสนองต่อการอักเสบในร่างกายผิดปกติ
นอกจากนี้การที่คอร์ติซอลสูงเป็นเวลานานยังเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงในการเป็นโรคหัวใจ โรคเบาหวาน และโรคอ้วน นอกจากนี้ คอร์ติซอลยังมีผลทำให้เกิดการสะสมของไขมันในร่างกาย โดยเฉพาะไขมันบริเวณหน้าท้อง ซึ่งอาจทำให้เกิดปัญหาสุขภาพในระยะยาวได้
- ความเครียดส่งผลให้เกิดความหิวเกินปกติ
อีกหนึ่งผลกระทบที่สำคัญของความเครียดคือการกระตุ้นการหลั่งฮอร์โมนเกรลิน (Ghrelin) หรือที่เรียกว่า “ฮอร์โมนความหิว” ฮอร์โมนนี้มีบทบาทในการกระตุ้นความอยากอาหาร และเมื่อเราเครียด ร่างกายจะหลั่งเกรลินออกมาในปริมาณที่สูงกว่าปกติ
ทำให้เกิดความรู้สึกหิวบ่อยครั้งและมากกว่าความจำเป็น ซึ่งอาจนำไปสู่การบริโภคอาหารในปริมาณที่มากเกินไป ส่งผลให้น้ำหนักเพิ่มขึ้น
การทานอาหารมากขึ้นภายใต้ความเครียดมักจะเป็นอาหารที่ไม่ดีต่อสุขภาพ เช่น อาหารที่มีน้ำตาลหรือไขมันสูง ซึ่งอาจทำให้เกิดโรคอ้วนและปัญหาสุขภาพอื่นๆ ตามมา นอกจากนี้ ฮอร์โมนเกรลินยังเชื่อมโยงกับการลดความสามารถในการเผาผลาญพลังงานของร่างกาย ทำให้การควบคุมน้ำหนักทำได้ยากยิ่งขึ้น
การจัดการความเครียดอย่างเหมาะสมจึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งเพื่อป้องกันไม่ให้ระบบเผาผลาญ ฮอร์โมนคอร์ติซอล และฮอร์โมนเกรลินทำงานผิดปกติ การทำกิจกรรมที่ช่วยลดความเครียด
เช่น การออกกำลังกาย ฝึกสมาธิ หรือใช้เวลากับสิ่งที่ทำให้รู้สึกผ่อนคลาย จะช่วยลดผลกระทบทางลบที่เกิดจากความเครียด และส่งเสริมให้ร่างกายและจิตใจมีความสมดุล
สนับสนุนโดย Hoiana Casino